دستگاه دهلیزی برای حفظ تعادل، با دستگاه بینایی و حس عمقی همکاری دارد. دستگاه عصبی مرکزی با استفاده از ورودی این سه دستگاه، وضعیت فرد در فضا و حرکات فرد را درک و واکنش مناسب را در عضلات بدن ایجاد می کند. دستگاه دهلیزی ارتباطات مهمی با عضلات چشم و عضلات بدن به‌خصوص عضلات گردن دارد. دستگاه دهلیزی با کشف شتاب های خطی و سرعت زاویه‌ای، تون عضلات چشمی را تغییر می‌دهد و با حرکت دادن چشم، تصاویر را روی شبکیه ثابت نگه می‌دارد (رفلکس دهلیزی چشمی). این مسئله برای حفظ تعادل بسیار اهمیت دارد.

human_sensory_inputs
4086-004-EA855487

تا زمانی‌که دستگاه دهلیزی، بینایی و حس عمقی اطلاعات هماهنگی به دستگاه عصبی مرکزی بفرستند، تعادل حفظ می شود اما هنگامي كه میان اطلاعات این دستگاه ها تناقض وجود دارد، دستگاه عصبی مرکزی در حفظ تعادل و درک موقعیت بدن، دچار مشکل می‌گردد. البته دستگاه عصبی در طی فرایند رشد و با کسب تجربه، قادر است بسیاری از تناقضات را رفع کند. برای این کار، دستگاه دهلیزی بیشتر به اطلاعات دستگاه بینایی متکی است. اما اگر یکی از این دستگاه ها دچار مشکل شود، تناقض به‌وجود آمده، مشکلات زیادی برای دستگاه عصبی مرکزی به همراه دارد و حفظ تعادل از حالت ناهشیارانه و بدون تلاش، به حالت هشیارانه و با تلاش تبدیل می‌شود. در این حالت، فرد باید برای حفظ تعادل خود، توجه کافی به حركاتش داشته باشد (هردمن و كلين دانيل۱ ، ۲۰۱۴ (.

یکی دیگر از دستگاه های بسیار مهم برای حفظ تعادل، مخچه است. مخچه در قسمت پشتی محل اتصال پل‌مغز و بصل‌النخاع قرار دارد و بیشتر فضای حفره خلفی جمجمه را اشغال می‌کند. مخچه در کف مغز قرار دارد و توسط دورا از آن جدا می‌شود. از نظر آناتومیکی، مخچه مانند یک ساختار مجزا می‌باشد که به کف مغز چسبیده است. پل‌مغزی جلوی مخچه قرار دارد و تمام اتصالات مخچه با سایر قسمت‌های مغز از میان پل‌مغزی عبور می‌کند. مخچه (در لاتین به معنای مغز کوچک) بخشی از مغز است. مخچه در هماهنگی عضلات و حرکات درست به مقدار صحیح، لازم و ضروری است. مخچه از دستگاه دهلیزی، بینایی و حس عمقی ورودی می گیرد و بر اساس مجموع اطلاعات، هماهنگی حرکات را ایجاد و نقش مهمی در کنترل حرکت ایفاء می‌کند. مخچه هم‌چنین، در برخی عملکردهای شناختی مانند توجه و زبان و در برخی عملکردهای هیجانی مانند تنظیم پاسخ‌های ترس و شادی نقش دارد. مخچه حرکات را آغاز نمی‌کند بلکه براي هماهنگی، دقت صحت زمان‌بندی حرکات اهمیت دارد. این بخش، از دستگاه‌های حسّی و سایر قسمت‌های مغز و نخاع، ورودی می‌گیرد و این ورودی‌ها را جهت تنظیم دقیق حرکات یکپارچه می‌نماید. به همین دلیل، آسیب به مخچه باعث فلج عضلانی نشده بلکه در حرکات ظریف، تعادل، حفظ وضعیت بدن و یادگیری حرکتی اختلال ایجاد می‌کند (رامناني، ۲۰۰۶ ) .

Vest_Fig2

منبع : سرگیجه و دستگاه دهلیزی از تشخیص تا درمان , فرزانه ضمیری عبداللهی , فصل نامه نواندیش سبز سال نهم شماره ۳۳